Krizin Boyutları
Gazze’deki temel problem noktalarından birini, ekonomik ambargo oluşturmaktadır. Temel geçim kaynağı tarım, küçük imalat ve balıkçılığa dayalı olan Gazze’de, bugün 10 yıl önceki üretimin yarısı dahi yapılamamaktadır. Her yıl 1,5 milyar dolar zarar eden Filistin ekonomisinin halka maliyeti yılda kişi başına milli gelirin Gazze’de 385$’a düşmesi şeklinde sonuçlanmıştır. Bu ise açlık sorununun yaşandığı Somali’deki kişi başı gelirin yarısına denk gelmektedir. Yaklaşık 180 bin memur ile 210 bin işçi ve serbest meslek sahibinin yüzde 80’i işsiz kaldığından, halkın alım gücü düşmüş, fiyatlar artarken, bölgeye mal girişi azaltılmıştır. Yine İsrail içine çalışmaya giden 21 bin işçinin işine 2005 yılında son verilmişti. Bundan kaynaklanan ekonomik kayıp 1 milyar $’ı aşmıştır.
Görünmeyen kayıplarda ise, ilaç ve gübre girişinin kısıtlanması sebebiyle tarlalardaki verim yüzde 40 düşmüş, yetiştirilen ürünlerin bölge dışına çıkışı kısıtlandığından ihracat geliri yüzde 80 azalmıştır. Örneğin Gazze’nin en önemli gelir kaynağı durumundaki çilek ihracatının sadece 15’te birine ihracat imkanı verilmiştir. Gelirin azalmasına paralel olarak pahalılaşan gıda maddeleri, bölgede ciddi bir beslenme sorunu ve hastalık riski ortaya koyarken, olması gereken kilonun altındaki çocuk sayısı yüzde 60 oranında artmıştır.
Mısır sınırının aşılarak kitleler halinde Mısır tarafına geçip birkaç aylık gıda stoklanmasına göz yumulması, komadaki hastaya ağrı kesici vermek gibidir. Çünkü Gazze halkının ekonomik anlamdaki sorunu, kısa vadede gıda sıkıntısı çekmesi değil, aksine etkisi onlarca yıl sürecek bir fakirleştirme ve insani kalkınmışlık seviyesinin düşüklüğü meselesidir.
Tablo: Gazze halkının gıda güvenliği ve ekonomik durumu
Kategori | Fakir | Fakir’e yakın | Açlığa yakın | Açlık |
Nüfus oranı | %18 | %10 | %11 | %61 |
Kriter | Günlük geliri ve harcaması 2$ veya üzerinde | Günlük geliri 2$’a yakın veya çıkma eğiliminde | Günlük geliri 2$’ın altına düşme eğiliminde | Günlük geliri ve harcaması 1,6$’ın altında |
Geçişler ve Kontrol:
Gazze’nin dışarıyla bağlantısını sağlayan 5 sınır kapısı bulunmaktadır. Mısır sınırındaki Refah kapısı Gazze’nin en önemli geçiş noktasıdır. Bu kapıdan sadece yayaların geçişine ve belli oranda ihracata izin veriliyor. İthalat yapılması mümkün değil. Mısır’dan gelen ticari ürünler Kerem Şalom sınır kapısından; İsrail’den gelenler ise, Karni ve Sufa kapılarından girmektedir. Son iki kapı Hamas’ın kontrolünden beri, İsrail’ce hemen hiç açılmadı. Kuzeydeki Erez sınır geçişi de, İsrail’den transit geçişler için sadece hastalara izin vermektedir. Bu şekilde tamamen kuşatılmış durumdaki Gazze’nin ekonomik araçlara ulaşımı, siyasi manevra kabiliyeti, uluslar arası çevrelerle bağlantısı, ve onun lehine olabilecek tüm yaşamsal bağlantıları İsrail ve Mısır’ın günübirlik kararlarına bağlıdır.
Tablo: Gazze’den ortalama insan ve tüccar giriş çıkışları (günlük ortalama)


